Ўзбекистон меҳмонхоналарида инклюзивлик: Туристларни жалб қилиш ва давлат ёрдами

Ўзбекистонда туризм жадал ривожланмоқда, бироқ кўплаб меҳмонхоналар битта муҳим аудиторияни – имконияти чекланган саёҳатчиларни унутмоқда. Дунё бўylab 1 миллиарддан ортиқ ногиронлиги бўлган инсонлар яшайди ва уларнинг аксарияти саёҳат қилишни хоҳлайди. Хўш, нега Самарқанд ёки Тошкентдаги замонавий меҳмонхона халқаро туристик гуруҳни йўқотмоқда? Жавоб оддий: инклюзив инфратузилманинг етишмаслиги.

Нега Ўзбекистон меҳмонхоналарига «қулай муҳит» керак?

Статистикага кўра, махсус эҳтиёжли саёҳатчиларнинг 70% дан ортиғи мослаштирилмагани сабабли кўплаб меҳмонхоналарни танлай олмайди. Бу – бой берилган фойда ва халқаро рейтинглардаги паст баллар демакдир.

Президент Шавкат Мирзиёев имзолаган қарорга мувофиқ, Ўзбекистонда тўсиқсиз туризм инфратузилмасини ривожлантириш давлат даражасидаги устувор вазифага айланди. Тошкентдаги йирик меҳмонхоналар аллақачон махсус рақамларни жорий қилиб, мижозлар оқимини оширмоқда. Хусусан, 4–5 юulduzli йирик ва локал меҳмонхоналар ногиронлар учун махсус рақамларни (тутқичлар, остонасиз эшиклар, кенг эшик ўйлари) фаол жиҳозламоқда.

«Меҳмонхонада фақат битта пандуснинг бўлиши – бу ҳали тўлиқ инклюзивлик эмас».

Давлат кўмаги: Меҳмонхоналар учун субсидиялар ва имтиёзлар

Ҳукумат нафақат талаб қўймоқда, балки тадбиркорларни қўллаб-қувватламоқда. Меҳмонхоналарда камида 3 та хонани ногиронлар аравачасида фойдаланишга мослаштирган, шунингдек эшитиш ва кўриш қобилияти заиф кишилар учун овозли ҳамда визуальный қурилмалар ўрнатган тадбиркорларга ҳар бир махсус жиҳозланган хона учун қуйидаги миқдорда субсидиялар ажратилади:

• Юлдузли тоифага эга меҳмонхоналарга – 2 миллион сўм;
• Юлдузли тоифага эга бўлмаган меҳмонхоналарга – 1 миллион сўм.

Бундан ташқари, 2027 йилгача имконияти чекланган 1000 нафар фуқаронинг Ўзбекистон бўylab саёҳат харажатларининг 50% қисми (500 минг сўмгача) Туризмни қўллаб-қувватлаш жамғармаси томонидан қоплаб берилади.

Транспорт ва минтақалардаги ўзгаришлар

Саёҳатчилар меҳмонхонага етиб келгунига қадар бўлган йўл ҳам муҳим. Бугунги кунда транспорт ва ҳудудларда қуйидаги ишлар амалга оширилмоқда:

• Транспорт қулайлиги: «Афросиёб» тезюрар поездлари ва янги вагонларда ногиронлар аравачалари учун махсус маҳкамлагичли жойлар ажратилган. Тошкент, Самарқанд ва Бухоро халқаро аэропортларида эса йўловчиларни кузатиб қўйиш хизматлари модернизация қилинмоқда.
• Ҳудудий ташаббуслар: Хоразм вилоятида (Хива, Ичан-Қалъа) тарихий кўчаларда ногиронлар аравачасидаги саёҳатчилар учун қия пандуслар ва паст бордюрли "чокларсиз" йўлаклар лойиҳалари амалга оширилмоқда.

Амалий мисоллар ва зарур жиҳозлар

Оддий бир вазиятни тасаввур қилинг: Германиядан келган кўзи ожиз турист меҳмонхонага кирди. Агар кириш залида тактил мнемосхема бўлмаса, у ўзини йўқотиб қўяди. Муваффақиятли меҳмонхоналар қуйидаги жиҳозларни ўрнатмоқда:

1. Ҳожатхона учун металл тутқичлар: Махсус йиғиладиган ёки деворий тутқичлар хавфсизликни таъминлайди.
2. Махсус ётоқхоналар: Ногиронлар учун қулай баландликдаги кроват ва мебеллар.
3. Чақирув тугмалари: Санузел ва кириш эшиги ёнида ходимни чақириш учун сув ўтказмайдиган тугмалар.

Хулоса

Ўзбекистонда меҳмонхона бизнесини ривожлантирарканmиз, давлат томонидан берилаётган имкониятлардан фойдаланиб, ҳар бир меҳмон учун тенг шароит яратишимиз шарт. Сифатли инклюзив муҳит – бу нафақат қонун талаби, балки кенгайтирилган мижозлар оқими ва юқори даромад демакдир.